Wörterbuch

Künstliche Befruchtung
Willem sein Mester, de vör Joor´n, as he up Rent´n gaan is, vertruck´n weer, um annderswo sein Lebensabend to verbring´n, kummt noch mal to sein Wirkungsstätte, wo he de Kinner fröher wat biebrcocht hett, torügg. Dat düürt nich lang, dor drapt he Willem up Straat.

"Na Willem, wie geht es? Was macht das Leben?" Und so geiht dat hen un her. De beid lop´m denn ok so dör´t Dörp. Seggt de Mester: "Früher war das hier doch alles anders, altmodischer, gemütlicher. Heute all die aphaltierten Straßen, und all die modernen Maschinen und die vielen Autos... undda gegenüber, wo jetzt die Satellitenschüssel auf dem Dach steht, da war doch früher ein Storchennest. So etwas ist heute wohl nicht mehr modern?" - "Nee", seggt Willem "dat makk´n wie vandaag allenn´s mit künstliche Befruchtung."

Hundekuchen
De Mester haar de Kinner vertellt, dat de Fründschaft mit´n Hund nich to groot wesen dürt un dat man sük nich na´n Hund schlick´n lat´n dürt, dor kunn man licht´n Krankheit van överdragen wurd´n. "Mien Tante Rieke", seggt lüttje Willem, "de hett hör Hund immer´n Kuß geb´m, dat hebb ik sülm sehn" "Pfui" seggt de Mester, "sowat sull´n Minsch nich doon, dat is ganz gefährlich" - "Ja, dat is wohr" seggt lüttje Willem, "veertein Daag later weer de Hund dot".

Penicillin
Wilma Willms ut Willmsfeld geiht över de Markt van Willmsfeld to´n Inkoop´n. Up de Weg dorhen kummt hör Froo Janssen in möt. Froo Janssen is Kapitänsfrau. Se meent, dat se wat better´s is, dorum proot se ok ümmer hochdütsch. Wilma is ja immer fründlich und fragt:"Na Froo Janssen, wo geiht hör dat van Daag?" - "Oh, danke der Nachfrage, mir geht es sehr gut. Mein Mann ist gerade von Großer Fahrt zurück, und er hat mir aus Südamerika einen Chinchilla mitgebracht." "Aber dat maakt doch heel nix," seggt Wilma, "dat krieg´n se doch mit Penicillin all wer weg."

Rindviech
Willem is Matroos un kummt na Maand´n van groode Fohrt torügg. Vör een poor Daag hett sein Fro Willma´n Kind kräg´n. Willem besöcht hör in´t Krankenhus un bekickt sück dat Kind, un dorbie stellt he fast: Dat Kind is schwart! Wu kummt dat? Willma verklort hum dat, wu dat paseert is: "Also, ik har nich genog Melk, um dat Kind to sug´n un dor hem wie´n Amme namm, un de weer schwart, un dor is dat Kind schwart van woorn. Dat geiht mit de Tied aber so sacht weer weg."

Willem röppt sein Moder an: "Moin Mama, ik bün weer van See torügg, und ik kann nett nat´n Krankenhus. Wilma hett ja´n Kind kräg´n." "Ja" seggt Mama, "ik heb´t all hört. Is´t Kind denn gesund?" - "Ja, Mama, dat is all in Ordnung, aber dat Kind is schwart. Wilma hett mie vertellt, se har keen Melk vör´t Kind hat. Se weer güst west, und dor hemm se´n Amme namm. De schwart west weer, un dor is dat Kind denn schwart woord´n, dat geiht mit de Tied weer weg."

Oma Wills mutt erstmal Luft haal´n . "So, denn will ik die mal wat vertell´n mien Jung: As du geboorn weerst, dor har ik ok keen Melk, un dor heb ik die an´t Jüdder van Koh leggt. Büst du´n Koh woorn?" - "Nee, Mama," - "Du büst keen Kuh worr´n aber dat gröttste Rindviech aller Zeit up´d Welt.".

Danzstünn
Willem draapt Hein und segt:" Du, Hein, ik heb neelich mal bie´n Danzünnericht tokäk´n. Ik segg die, dat is einmalig. Dat is´n Aaskram, segg ik die. Dor givt een Danz, dor dreiht man erst mit Hack un denn mit de groote Töhn und wackelt denn gewaltig mit de Mors. Twist heet de Tanz, oder sowat." - "Well hett de denn woll utfunnen?" fragt Hein. "Dat weet ik", seggt Willem, "de kummt ut Amerika und sovöl ik weet und mie ok woll denk´n kann, hett de Danz´n Mann utfunnen, de to Huus veertein Kinner har un bloot een Klo."

Willms Gemüsestand
Mittweeks un saterdags is in Esens Weeknmarkt. Dor steiht Willm Willms ut Willmsfeld ok mit sein Gemüsestand. Een Mittweek kummt Willem na Huus un sütt sein Söhn Willem II Schoolarbeiten mak´n. Dorbie sütt dat de Jung Taschenrechner up´t Disch ligg´n hett. "Wat is dat denn?" fragt Willem. "Tscha, dat is´n Tachenrechner." "Un wat maakt man dormit?" De lüttje Willem wiest nu de grot´n Willem wu son Ding funktioneern deiht. Willem ist begeistert: "Sowat mutt ik ok up mien Gemüsestand hem. Dormit is Tied wun´un ik kann mie mal utruhn."

Saterdags mörgens, bevör dat up de Markt losgeiht, köfft Willem sük´n Taschenrechner. De Geschäfte loop´n so recht un schlecht, un um elf Ühr kummt´n Froo un will Steckrüven hem. Willem priest un lobt seine wunnerschöne Steckrüven an: "Und darf es sonst noch was sein?." - "Nein, danke, ik much betahlen." Willem tillt sein Taschenrechner extra´n bät´n hopger, dat ok all Lü sehn, dat he Computerfachmann is. Na´n bät´n Räkneree seggt Willem: "46,60". De Froo stuzt: "46,46 - is dat nich bät´n to hoch in´t Pries? Will´n se nich nochmal naräk´n?" - Willem weer an sein Taschnerechner und seggt: "Ja, dor hebb ik mie bannig versehn, de kösten 66,60." De Fro is empört:"So düüre Steckröven! Weet´n se wat se dor mit könn´n? De könn se sück in Moors steck´n." Willem kickt ganz bedrüppelt und seg: "Dat geiht kleider nich, dor hebb ik siet halv tein twee Salatgurk´n in."

Bärenfang in Kanada
Willem draapt Hein tofällig up´t Straat un stelltfast, dat Hein gewaltig flott antruk´n is: ´n Hoot up, fein´n Mant´l an, schick´n  Büx an, neje Schoo, ´n fein Auto. Willem kriggt sein Mund gornich weer dicht. "Woor hest du denn de moj Saken un dat moj Auto her?" - "Ja" seggt Hein, "dat Geld daför hebb ik mie in Kanada verdeent" - "In Kanada", seggt Willem, "wu dat denn?" - "Ja" seggt Hein, "ik hebb dor Grizzlybär´n fangen un de hebb ik dann an de Garde van de Queen in´t BuckinghamPalast in London verköfft, un de mak´n sük dor Bärenmützen van."

"Ja" seggt Willem, "Un wu hest du dat maakt?" - "tscha ik hebb mie van een Krabbenkutterfischer een ollen Fischernett besörgt un dor bün ik dann mit na Kananda fohrn un hebb denn de Grizzlys fang´n . Dat mußt du ok doon!" - "Ja" seggt Willem, "un wu mutt ik dat mak´n?" - "Dat is doch heel eenfach: Du besörgst die nu´n Fischernett, fohrst dormit na Kanada. Denn söchst du die´n Felsenhöhl. Dor hangst du dien Nett vör dat Lock, un röpst ganz luud: >> Huu,Hu, HuuHu>>. Denn kummt de Grizzly rut un du hest hum". Een halv Johr later drapt Hein de Willem weer. Willem hett de rechte Arm un dat linke Been in Gips, un sein Kopp is ganz mit Mullbinn umwickelt.

"Minsch Willem" seggt Hein "Wat hest du denn makt? Büst du unnert Auto kamm?" - "Nee, dat hebb ik mie biet Grizzly fangen haalt." "Wat" seggt Hein, "wu dat denn?" - "Tscha Hein, ik hebb alln´s so maakt, as du mie dat seggt hest.Ik hebb mie wunnerschönen Höhl utsöcht, hebb dor mien Nett vörspannt, un hebb sogar dreemal >>HuuHu<< roop´n" - Und dor?" seggt Hein. "Tscha, un dor kwem keen Grizzly rut, sondern een Güterzug!"

Dat Fieberthermometer
Willma liggt up´t Sofa un is an´t Jammern. "Oh Willem, ik hebb so´n Buukpien, ik glöv ik hebb Kulik. Du mußt gau na Esens, to Doktor Staudacher un hum heerhal´n."

Willem also up sien Rad, teg´n Wind an, versteiht sük, kummt nachts um halv een bie de Dr. Staudacher an, kloppt as wild an´t Fenster. Kört´n Tied later steiht de Doktor in´t Dör: "Willem, wat wullt du denn mitten in de acht?"  - "Ach, Herr Doktor, mien Wilma hett so fürchterlich Kulik oder wu dat heet. Se mutt´n tomaal kam". De Doktor is natürlich nicht begeistert: "Aber Willem, ich kann doch nicht so einfach mitkommen, ich muß doch wenigstens wissen, ob deine Frau Fieber hat. Fahr erst einmal wieder nach Hause und messe Fieber bei Wilma".

Willem also weer na Huus an, ditmal mit de Wind van achtern. Na dree Stünn kloppt dat weer bie´t Doktor an´t Fenster. Na lüttjen Tied geiht dat Fenster weer apen. "Ach, da büst ja all weer Willem. Na habt ihr Fieber gemessen?" - "Ja, hemm wie, aber wie hem Pech hat, uns is dat Fieberthermometer kött gohn" - "Ja und was habt ihr dann gemacht?" seggt de Doktor . "Ja, wie hem dor dat Inkaakthermometer nam, un dat stunn dann naht meten up Mirabellen".

De Reißverschluß
Willem steiht up d´Messbült un förkt all wat in de Mess rum. Dor kummt Wilma ut de Schüürdör rut un röpt: "Willem, Telefon!". - "Ik kaam", seggt Willem. "Nee, bruukst nich kaam, is all erledigt" seggt Wilma, "Satedag hem, uns Nabers Sülverhochtied. Dor ünnt wie inlad´n" - "Oh, prima", seggt Willem, "dor kann ik mie mal weer recht umsönst besup´n un mie mal weer richtig vullfrett´n." "Ja, dat kannst du, aber erst köffst du die schwart´n Anzug.

So gah ik nich na dat Fest hen. Dat fallt immer up uns Froolü torügg, wenn jie Keerls so schludeerig utsehn. Du stiggst nu gliek up dien Rad un fohrts na Auerk un köffst die´, schwart´Anzug, gliek´s een vör Freud un Leid un bring die ok een schwart´n Schlips mit." Paßt Willem överhaupt nich. Aber nützt ja nix, he geiiht in Auerk na Antje Plünn. De kennt he good. De hett hum immer good bedeent. "Un dat mit de schwart Anzug, dat draapt sik good" seggt Antje, "ik hebb nett´n Sendung schwart Anzüüg rinkreegen. De kösten anunvörsük 295 Mark, aberde köst nu 29,50" "Nee, man nee, seggt" Willem, "denn is de Stoff doch seker nich in Ordnung, oder is dor heel kein Futter in?" - "Nee" seggt Antje Plünn, "dat is all besetns in Rieg, de hem bloot een Fehler: De Reißverschluß sitt nich vör´n, de hem se achtern inneiht." - "Och" seggt Willem, "dat is mie schietegal, ik drei mie biet pies´n  sowieso um".

Das Goldene Kalb
Willem draapt Hein, de beid´n prooten mit´anner, dor seggt Hein: "Du Willem, ik mutt ganz gewaltig mal ut Büx". - "So" seggt Willem, "mußt dur groot ov lütt?" - "Ja, egentlich mutt ik dat groode Geschäft maken" - "Süso", seggt Willemm, "dor hebb ik ik wat interessantes. Achtern in de Siedenstraat kenn ik´n Huus, dor givt dat´n golden Klosett. Dat hebb ik ok all mal in Gebruk nam. Dor ga wie nu hen, dat mußt du sehn hem."

As se bie dat Huus ankam un an de Dör pingeln, kummt dor´n allen Fro rut und fragt: "Wat wünschen Se? Wat hem Se up Hart?" "Ja" seggt Willem, "dür´n wie mal hör Klosett benutzen?" Dor röpt de Oma ganz upgeregt" "Opa, Opa, kumm gau her, hier steiht de Mann, de Die in dien Tuba schet´n hett!"

90. Geburtstag
Om is negentig Joor old wurn. De Pastor besöcht hör. "Oma, ik heb die ja so lang nich inne Kark sehn!" - "Nee, Herr Pastor", seggt Oma, "dor gah ik oj nich mehr hen." - "Warum dtt denn nich Oma?" - "Nee, Herr Pastor, >>wenn de Hergott mie dor sitt´n sütt, denn kunn he wull segg´n:"Kiek- dor sitt Oma ja - de hest ja ganz vergät´n! << - un dat will ik nich!"

Dat Gebitt
Wilma fohrt to´n Inkoop´m na Esens, ditmal mit´n Bus. Als dat nu weer na Huus hen geiht, rennt se mit de vull Taschen wie wild na´n Bus hen. De Busfohrer röppt all van wied´n: "Langsam, Langsam, beste Froo, sonst fall´n se noch mit de ganze Kram hier up de Straat!" -dor is dat ok all passeert. All sünt se an´t insammeln und helpen. Wilma sitt weer in´t Bus, dor kummt de Busfohrer un röppt:"beste Fro, se hem hier noch hör Gebitt velorn" Dor röppt Willma:"Dat gehört mie nich, de gehört Willem, mien Mann, dat näm ick hum immer weg, sonst frett he mie to Hus de ganze Mettwurst up".

De Ikea Schapp
Willm Willms ut Willmsfeld sitt gemütlich vört Fernseher, dor geiht de Dör´ab´m und  Gertrud, Hein sein Froo, kummt rinn. "Willm, deist mie een gefallen und helpst mie eben, ik hebb mie bie Ikea´n Schapp köfft, und de hebb ik nu all dree mal upboht, aber jedesmal, wenn bie mie vört Huus`n Fernlaster vorbuie suust, fallt de olle Schapp weer innannder.

Kannst du mie woll äb´m help´m, mien Hein hett gleitende Arbeitszeit bie VW Wark in Emden, und dor weet ik nich wennehr he na Huus kummt." Willem also mit Gertrud hen to de Schapp upbohn. Willem hett de Schapp denn ok fix upboht, und Gertrud bütt hum ´n leckern Koppje Tee an. De beid´n sitt´n an´n kaueln, dor kummt weer´n een van de grooden Lastwagen anbrusen, rumstibums, fallt de Schapp weer innanner. Gertrud und Willem beprooten dat Problem, und dor kummt denn bie rut, dat se de Schappnweer upbohn, und Willem sück in de Schapp stell´n deiht und de Schanier´n bekiekt, wenn dor´n Laster vörbuie kummt.

So, Willem steiht nu so´n fief Minüt´n in de Schapp, dor geiht de Dör ab´m un Hein kummt na binnen´n : "Na Gertrud, de hest die ja´n hein´n Schapp köfft!", kummt an de Schapp rann, maakt de Dör ab´m., und sütt dör Willem in stahn:"Willem, wat maakst dur dor denn?" - "Ja", seggt Willem, "wenn ik die nu vertell, dat ik hier up´n Fernlaster wachten do, denn glövst du mie ja doch nich!"

De Peperwuttl
Wilmm aien Peerd dat weer nu all seßtein Joor old und dor wull he mit na Aurich hen na´d Peermarkt. Aber datPeerd van Willem har vörn Gicht un achtern Rheuma. Un wenn man´n Peerd verkoop´n wioll, denn mutt man so´n Peerd bie de Halfter näm und mutt dat Peerd vör de Koopers hen un her renn´n.

Nu weer mit dat renn´n van Willem sein Peerd nich mehr völ över bleb´m. Willem also mit Rad na Esens to, na d´Apthek, und fragt de Aptheker, off he woll´n Mittel har, wat sein Peerd bät´n up Trap bringen de. "Ja", seggt de Aptheker, "das trifft sich gut, ich habe gestern eine Probe Pfferwurzeln bekommen. Wenn es nun soweit ist, daß sie ihr Pferd vorführen, drücken sie dem Pferd heimlich unbemerkt und schnell hinten die Pfefferwurzel rein. Alles andere läuft dann von ganz alleine. Ich gebe Ihnen gleich eine Ersatzwurzel mit"

Veer Week later kummt Willem weer bie de Aptheker vörbie. Dor seggt de Aptheker: "Sagen Sie mal, sind Sie nicht der Mann mit den Pfefferwurzeln?" "Ach, Herr Aptheker, ich bin Sie ja so dankbar. Als ich mein Pferd die Pfefferwurzel reingedrückt hatte, mußt ich gleich die Ersatzwurzel man selber hintnen reindrücken, daß ich man mitkommen konnte".

De Pullover
Willem un Willma de beid, weern nu all över een Joor tosam, un dor meent Willma, dat Willm so langsam mal weer hen to baad´n mutt. Se meent, dat Will´m all´n bät´n streng ruk´n deiht. "Du mußt unbedingt weer nat´n Baadhus" Willem wurd rein´n bät´n vergrällt. "Ik go nich int´Badhus. Du weetst genau, dat mien Huud so dünn un mie dat Water völ to kolt is." Wilma reageert dor natürlich nich al to fründlich up: "Du mußt dat ja sülms weet´n. Wenn du nich to baad´n geihst, denn kannst du leider nich mehr bie mie schlap´m."

Willm also mit´n düll Kopp hen to baad´n. Kummt na´n paar Stünn weer. Wilma fragt hum:" Na, wo weer dat it de Baaderee?" - "Schiet, dat Water weer unangenehm kolt, mien Huud is ok nich dicker worn, un ik hebb mien Pullover verloorn!" - "Naja, wu denn ok, wech is wech!"

Na een Joor seggt Wilma: "Du Willem, du ruukst all weer so streng. Ik wür säg´n du mußt weer hen to baad´n". "Minsch Wilma, du weetst doch, wat dat letzte Mal passeert is : Mien Pullover wech, un denn dat alle malle kolle Water!" Wilma wur all weer düll: "Du geihst nu up de Stell hen to´n bad´n, anners kannst nich mehr bie schlape´m."

Willem also weer up´t Rad mit düll´n Kopp, un kummt na´n poor Stünnen weer. Fragt Wilma hum weer" Na Willem, wo weer´t Baad ditmal denn?" - Ach dat Water weer genauso kolt als letztmal, aber ik hebb mien Pullover weer funn, de weer unner mien Hemd."

Dat Lebkokenhart
Willem geiht mit sien  Söhn, de lüttje Willem na Esens to´n Schützenfest. As se nu in´n poor Karussels west sünnt, fragt lüttje Willem: "Papa köffst du mie´n Lebkokenhart, so een, dat man sük um´n Hals hang´n kann?" - "Ja mien Jung, sök die man een ut!" Lüttje Kerli söcht sik een mit >>Mamas Liebling<< ut.

Se loop´n noch´n  bät´n rum, dor mutt lüttje Jung Pipi mak´n. Papa Willem seggt, he sall man achtern Buud gaan. Na´n paar Minüt´n kummt lütttje Willem blaar´nt torügg. "Papa, ik hebb up mien Lebkokenhart pinkelt!" "Ach, dat is nich so schlimm mien Jung" seggt Willem", denn kriegt Oma hüm, de stippt sowieso all´ns in.

Mauseleum
Willem hett sük in de Zoohandlung Backenköhler in Esens ´n Schlang köfft. Disse Schlang, de frett aber bloot graue Musen, un biet Koop´n hett Willem glieks hunnert Stück mitkreeg´n. As de nu all upfrett´n sünd, fohrt Willem mit Rad na Esens hen un fragt bie Backenköhler, of he woll noch hunnert graue Musen kopen kann. "Nee", seggt Backenköhler, "de sünd all up , un ik krieg ok keen mehr rin. Da mußt all na Berlin fohren und dort in Zoo nachfrag´n, dat sünt de eenzigsten in hel Dütschland, de noch graue Musen hemm".

Willem also hen na Berlin, un hett dor ok gealtig Pech: De hem dort ok keen Musen mehr und dann vertelln se Wilem, dat de Musen bloot noch in Moskau gifft. De Adress in Moskau kriggt Willem glieks mit: "Mauseleum bei dem Kreml!". Willem fohrt erst weer na Huus, un na lang Nadenk´n wurd beschlot´n : Willem fohrt na Moskau!

Ne een Week kummt Willem ut Moskau torügg, un de Lü in´t Dörp sünt gewaltig neeschierig un frogen Willem, wu´t west is. Willem seggt: "Ik bün schwoor entäuscht wur´n! As ik dor up de Roden Platz weer, dor stunn dor woll dusend Minschen vör dat Mauseleum, de graue Musen kopp´m wull´n. Ja, un as dat denn endlich so wiet weer, dat ik ran kem, dor weer de Verkoper doodt."

Plattdeutsches Wörterbuch